Ziekenhuizen worden al jaren geconfronteerd met enorme uitdagingen: inspelen op marktwerking en kostenreductie, beheersing van patiëntveiligheid en agressie op de werkvloer, duurzaam vastgoedbeheer, instrumentenregistratie, toenemende afhankelijkheid van ICT, strategische samenwerkingsverbanden. Deze thema's brengen diverse risico's met zich mee die de doelstelling van een ziekenhuis en daarmee de continuïteit van zorg kunnen bedreigen. Toch blijft de manier waarop ziekenhuizen hun risico's beheersen grotendeels hetzelfde: per thema. Sluit de risicobeheersing van ziekenhuizen nog wel aan bij de met industrie vergelijkbare complexiteit?
Kenmerkend bij de huidige risicobeheersing is dat risico's onafhankelijk van elkaar worden beheerst door verschillende disciplines. Risicoaandachtsgebieden als brandveiligheid, informatieveiligheid, patiëntveiligheid en beveiliging worden door verschillende afdelingen binnen het ziekenhuis geïnventariseerd, geëvalueerd en geprioriteerd. Vervolgens worden vanuit al deze risicoperspectieven beheersmaatregelen bedacht en ingevoerd.
Deze aanpak van risicobeheersing is begrijpelijk: ieder zijn eigen specialisme. Bij de uitwerking wordt het echter al snel onbeheersbaar. Hoe zijn de vele honderden beheersmaatregelen als resultaat van diverse risico-inventarisaties op een afgewogen manier te prioriteren en te budgetteren?
Nog ingewikkelder wordt de bewaking van de effectiviteit van deze vorm van risicobeheersing: Wie heeft het totaaloverzicht? In de praktijk blijkt bij de meeste ziekenhuizen de prioriteit in de beheersing niet expliciet te worden gewogen: Is het beheersen van ICT-risico's belangrijker dan het beheersen van brandrisico's? Zo kan bijvoorbeeld een kortetermijnbesparing op onderhoud van ICT op langere termijn leiden tot verstoring van de continuïteit van het zorgproces, iets wat de beoogde kostenreductie teniet doet.
Suboptimale risicobeheersing leidt veelal tot hiaten in de risicobeheersing, wildgroei van beheerssystemen en gebrek aan zicht op de effectiviteit van de beheersing. Complexe organisaties in verandering hebben behoefte aan integrale, transparante risicoafweging in plaats van een verzuilde aanpak van de continuïteit van zorg.
Integrale risicobeheersing
Een werkwijze die beter aansluit op de huidige situatie bij ziekenhuizen is het integraal managen van risico's.
Bij integraal risicomanagement worden alle risico's in hun samenhang naar één niveau gebracht, dat gegeven de doelstellingen van de organisatie acceptabel is. Het fundamentele verschil ten opzichte van de verzuilde risicobeheersing is dat er bij elk risico oog is voor de effecten voor alle thema's, gekoppeld aan de doelstellingen van het ziekenhuis.
Lees het volledige artikel onder Downloads.